TUGASAN 2: PENGAWASAN JABATAN KEMAJUAN ISLAM MALAYSIA (JAKIM) DALAM MELULUSKAN PENSIJILAN HALAL

 

 Pendahuluan

Penglibatan Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) dalam memberi pengesahan halal kepada setiap produk  makanan dan barang gunaan Islam di negara ini dikuatkuasakan pada tahun 1974 apabila Pusat Penyelidikan, Bahagian Hal Ehwal Islam, Jabatan Perdana Menteri memberi surat pengesahan halal kepada produk-produk yang mematuhi syarak. Bermula pada tahun 1994 pengesahan halal diberi dalam bentuk sijil pengesahan serta logo halal. Antara penerima sijil halal adalah seperti pengeluar, pengilang produk, pengedar, penjual, pengeluar sub-kontrak, pembungkusan semula, premis makanan dan rumah sembelihan termasuklah dapur hotel dan restoran yang dikategorikan sebagai premis makanan (Portal Rasmi Halal Malaysia, t.t.).

Satu ketika dahulu, produk makanan atau barangan halal merupakan pilihan orang Muslim sahaja, tetapi kini ianya telah menjadi pilihan bagi semua golongan masyarakat tidak mengira bangsa. Hal ini menunjukkan bahawa produk dan makanan halal mementingkan aspek kebersihan dan keselamatan terhadap para pengguna (Siti Jamilah, 20003). Oleh itu, aspek halal ini menjadi satu sistem kualiti dan ia tidak hanya dilihat dari sudut keagamaan sahaja, bahkan ia turut menjadi satu komponen penting dalam dunia perniagaan hari ini termasuklah di peringkat pasaran halal global. Negara bukan Islam juga turut mengutamakan produk halal untuk pengguna mereka kerana mengutamakan aspek kualiti dan keselamatan (Wawarah Saidpudin et.al, 2015).

Pengawasan JAKIM Terhadap Halal Produk

Keperluan JAKIM terhadap kepentingan dalam mengesahkan dan meluluskan pensijilan halal serta menjalankan pengawasan untuk memenuhi keperluan masyarakat Muslim bagi memastikan barangan dan produk makanan yang dikeluarkan oleh pengeluar atau pengusaha benar-benar halal dan boleh digunakan dengan selamat tanpa ada sebarang keraguan.Untuk memastikan barangan dan produk yang akan dikeluarkan oleh pengeluar mencapai piawaian yang ditetapkan serta mendapat kelulusan pensijilan halal dapat daripada pihak JAKIM, maka pengeluar atau pengusaha haruslah mengikuti prosuder yang telah ditetapkan oleh pihak JAKIM iaitu perlu mengisi borang permohonan secara online melalui sistem e-Halal sebelum permohonan itu diproses dengan teliti (Nor Shazlina Nor'azam, t.t.).

Rentetan daripada itu, pihak JAKIM perlu menjalankan pengawasan atau pemantauan terhadap setiap barangan dan produk sebelum ia dipasarkan. Hal ini kerana bagi memastikan agar kandungan di dalam setiap produk ataupun barangan tidak mengandungi bahan-bahan yang dilarang seperti sosej bercampur babi, mee berperisa babi, kebersihan premis halal, bebola ikan bercampur dengan bungkusan daging dan perut babi, produk komestik yang mengandungi geletine dan sebagainya. Sekiranya perkara seperti ini di dapati terdapat di dalam mana-mana barangan atau produk yang akan dipasarkan, maka pihak JAKIM berhak menolak permohonan sijil pengesahan halal.

Selain daripada itu, menurut Zulzaidi Mahmod (2011) pihak JAKIM juga perlu menjalankan pengawasan atau pemantauan terhadap label halal dan logo halal dipasaran yang turut menjadi isu apabila terdapat  beberapa permasalahan yang berhubung dengan pemalsuan, penyalahgunaan dan penyelewengan logo halal yang dilakukan oleh pengusaha atau pengeluar barangan mahupun apa jua jenis produk.  Hal ini menyebabkan sehingga pengguna menjadi keliru untuk mendapatkan produk yang benar-benar boleh dipercayai status halalnya dan turut mengelirukan pengguna yang beranggapan bahawa logo halal tersebut adalah hak milik pengeluar sjil seperti JAKIM dan Jabatan Agama Islam Negeri (JAIN).

Kesimpulan

Sijil dan logo halal bukan sahaja memberi jaminan kepada masyarakat Islam bahawa sesuatu makanan atau produk itu halal mengikut syarak, tetapi ia juga mempunyai implikasi yang besar terhadap industri atau pengusaha yang mengeluarkannya. Oleh yang demikian, pengawasan dan penguatkuasaan halal oleh JAKIM merupakan satu mekanisme kawalan yang baik bagi mengawal isu-isu halal di Malaysia, malah ia turut membantu pengguna daripada dipedayakan oleh mana-mana pengeluar atau pengusaha yang tidak beretika.  Dalam hal ini, pengawasan yang lebih kerap perlu dilaksanakan supaya pengguna mendapat jaminan untuk memperoleh produk atau barangan halal di pasaran. 

Rujukan

Portal Rasmi Halal Malaysia. Diakses daripada www.halal.gov.my/v4/index.php/mypensijilan   -mobile/prosuder-permohonan-mobile.

Siti Jamilah (2003). Lima Sebab Sijil Halal Ditolak. Diakses daripada www.majalahniaga.com/terbongkar-5-sebab-sijil-halal-ditolak.html.

Nor Sazlina Nor'azam (t.t.). Prosedur JAKIM Tentukan Halal Sangat Teliti. Diakses daripada kpdnkk.bernama.com/feature/BM.php?id=1046503

Zulzaidi Mahmod (2011). Pelaksanaan Pemantauan dan PenguatkuasaanUndang-undang Produk Hala di Malaysia: Kajian Terhadap Penyalahgunaan Logo Halal. Tesis Ijazah Sarjana yang diserahkan kepada Jabatan Syariah dan Undang-undang Akademi Pengajian Islam Universiti Malaya. Tidak diterbitkan.

Wawarah Saidpudin, Nor ‘Adha Abd Hamid, Norziah Othman, Surianom Miskam, Norazla Abd. Wahab,  Marliana Abdullah (2015). Pensijilan Halal di Rantau Asia: Malaysia, Brunei, Indonesia dan Thailand. Kertas Kerja yang dibentangkan dalam World Academic and Research Congress, pada 9– 10 December 2015, bertempat di Ar-Rahim Hall, YARSI University, Jakarta.

    TUGASAN 1: PENGURUSAN INSTITUSI PEMBANGUNAN ISLAM
        (PENGAWASAN DALAM INSTITUSI)           
                                 NASIHAH BINTI ISMAIL                                           PELAJAR SAINS KEMASYARAKATAN

 (PENGURUSAN PEMBANGUNAN ISLAM)

TAJUK: PEMBENTUKAN SAHSIAH DAN PENGAWASAN DALAM PENGURUSAN INSTITUSI

Pendahuluan

Institusi merupakan sebuah badan mahupun organisasi yang mantap ditubuhkan berdasarkan kepada sesuatu tujuan di mana ianya mempunyai insfrastruktur, struktur serta mekanisme yang khusus. Institusi juga adalah norma ataupun aturan mengenai sesuatu aktiviti masyarakat yang khusus. Bagi mencapai sebuah institusi yang baik dan mantap memerlukan kepada pengurusan institusi yang baik dan teratur. Dalam pengurusan pula, memerlukan kepada sumber manusia,tenaga kerja, pembentukan sahsiah, pengawasan atau etika yang baik bagi mencapai matlamat dalam sesebuah pengurusan institusi. Dalam konteks ini, usaha untuk menjadikan pengurusan institusi yang baik, tidak akan berjaya sepenuhnya sekiranya usaha membentuk sahsiah diri individu di abaikan. Hal ini juga memerlukan kepada suatu pengawasan. Perkara ini mempunyai hubung kait antara pembentukan sahsiah diri dengan pengawasan bagi pencapaian matlamat dalam pengurusan institusi. Oleh itu, kedua-dua perkara ini diperlukan dalam pengurusan institusi bagi mencapai matlamat yang ingin dicapai.

Pembentukan Sahsiah Dalam Pengurusan Institusi

Sahsiah bermaksud peribadi atau personaliti yang mencirikan seseorang di mana sifat sahsiah merangkumi gaya hidup, pemikiran, sikap, nilai, budi pekerti seseorang dan sebagainya. Dalam sesebuah pengurusan, sahsiah diri amat diperlukan untuk melahirkan individu yang berakhlak dan beretika dalam menguruskan atau menjalankan seuatu aktiviti pengurusan. Hal ini kerana ciri-ciri sahsiah yang baik adalah mempunyai sifat keimanan dan ketaqwaan kepada Allah SWT.  Oleh yang demikian, adalah penting bagi setiap individu memiliki ciri-ciri pembentukan sahsiah yang baik seperti amanah, jujur, bertanggungjawab dan sebagainya. Dalam setiap pengurusan institusi mempunyai matlamat bagi mencapai keredaan Allah SWT untuk memperoleh kebajika di dunia dan akhirat. Oleh itu, setiap kegiatan pengurusan institusi harus menghindarkan daripada berlakunya salah laku dengan cara menjauhkan diri dari unsur-unsur negatif dengan menerapkan pembentukan sahsiah bagi setiap individu.

Allah SWT berfirman “ Sesungguhnya Allah SWT menyuruh kamu supaya menyerahkan segala jenis amanah kepada ahlinya (yang berhak menerimanya) An-nisa: 58

Berdasarkan kepada ayat firman Allah SWT, dimaksudkan bahawa amanah dalam menguruskan sesebuah institusi adalah di mana setiap individu dipertanggungjawabkan untuk mentadbir dan mengurus institusi. Maju mundur bagi sesebuah institusi bergantung kepada mutu kepimpinan yang dilantik. Oleh yang demikian, kegagalan dalam proses pembentukan sahsiah akan akan memberi kesan yang buruk terhadap institusi. Di samping itu, kegagalan organisasi juga disebabkan oleh pemimpin atau pekerja yang tidak amanah serta lebih mengutamakan kepentingan peribadi daripada mengutamakan kepentingan institusi. Bagi mencapai mutu prestasi dalam pengurusan institusi, pemimpin mahupun golongan pekerja perlu mengetahui arah tuju institusi agar dapat menjalankan peranan dengan berkesan dalam perubahan suasana yang kian mencabar (Nik Mustapha Nik Hassan).

Pengawasan Dalam Pengurusan Institusi

Pengawasan merupakan sesuatu yang sangat penting dalam sesebuah institusi ataupun organisasi agar kegiatan-kegiatan yang dijalankan tidak menyimpang dari tujuan yang telah ditetapkan. Dengan pengawasan akan dapat diketahui kebaikan dan kelemahan dalam sebuah pengurusan dari awal pelaksanaan sehingga akhir pelaksanaan pengurusan (Novia, 2010). Dalam pengawasan terdapat fungsi pengawasan antaranya adalah untuk mencegah daripada berlakunya kemungkaran, memperbaiki kesalahan-kesalahan dan mengelak daripada berlakunya penyalah gunaan, penyelewengan serta melahirkan rasa tanggungjawab dalam diri setiap individu. Oleh di sebabkan pengawasan dapat berfungsi sebagai pencegah daripada berlakunya penyimpangan, maka di sini jelas menunjukkan bahawa fungsi pengawasan mencakupi pengendalian, penilaian, pelaksanaan, sifat positif dan pembentukan sahsiah (Ahmad Esa, t.t.). Dalam pengurusan institusi, tindakan pengawasan dan pembentukan sahsiah merupakan perkara yang mempunyai hubung kait antara kedua-duanya. Sejajar denga itu, fungsin pengawasan  dan pembentukan sahsiah tidah hanya terikat dengan peraturan yang ditetapkan tetapi sebaliknya menjadi penggerak serta dapat menjadi suatu pengurusan institusi yang baik (Rohardjo Adi Sasmita, 2011).Selain itu, suatu institusi juga perlu memiliki proses pengawasan bagi menguruskan institusi di mana ianya terdiri daripada kegiatan-kegiatan dalam institusi serasi dengan apa yang dirancangkan. Pengawasan hendaklah dijalankan bersesuaian dengan sifat dan keperluan sebuah institusi dan proses pengawasan harus bersifat membimbing agar pelaksana yang menguruskan institusi meningkatkan kemampuan individu dalam pengurusan institusi.      .

Kesimpulan

Jelas menunjukkan bahawa untuk menjadikan suatu pengurusan institusi yang baik perlu kepada pembentukan sahsiah dan pengawasan. Oleh itu, tanpa pembentukan sahsiah, maka pengawasan tidak mungkin dapat dilaksanakan kerana tidak mempunyai ciri-ciri sahsiah yang baik. Justeru, pengawasan amat diperlukan dalam suatu pengurusan institusi kerana dengan adanya pengawasan akan dapat mengelak daripada berlakunya kesalahan dalam pengurusan institusi. Melalui pengawasan juga, dapat melahirkan kominikasi yang baik antara pemimpin dengan pekerja. Pengawasan disarankan dilakukan secara berterusan agar dapat menjadi suatu pengurusan institusi itu menjadi lebih baik.

Rujukan

Rohardjo Adi Sasmita, 2011. Pengelolaan Pendapatan dan Anggaran Daerah. Yogyakarta: Grana Ilmu.

Nik Mustapha Nik Hassan, t.t. Amanah dalam Memimpin. Diakses daripada www.ikim.gov.my/index.php/ms/berita-harian/7849-amanah-dalam-memimpin-org.

Ahmad Esa, t.t. Etika Profesional Dalam Pengurusan Usahawan: Satu Analisis Kajian Lapangan. Perak.

Novia, 2010. Pengawasan Dalam Organisasi. Diakses daripada https://pyia.wordpress.com/2010/01/03/tugas-teori-organisasi-umum/